Ο υπολογιστής εκτιμά ενδεικτικά τη μεταβολή της LDL χοληστερόλης (LDL-C) ανάλογα με τη στατίνη, τη δόση, τη συγχορήγηση εζετιμίμπης και τον επιλεγμένο στόχο LDL-C. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σύγκριση υποθετικών σχημάτων και για υποστήριξη της συζήτησης μεταξύ επαγγελματία υγείας και ασθενούς.

Συμπληρώστε την πρόσφατη LDL-C και επιλέξτε αν η μέτρηση έγινε με ή χωρίς υπολιπιδαιμική αγωγή. Όταν υπάρχει τρέχουσα αγωγή, δηλώστε σωστά το φάρμακο και τη δόση επειδή χρησιμοποιούνται για μια θεωρητική αναγωγή της LDL-C στην τιμή πριν από την αγωγή.

Σημαντικό: Οι τιμές που εμφανίζονται είναι μαθηματικές εκτιμήσεις με βάση μέσες ποσοστιαίες μειώσεις, όχι εξατομικευμένη πρόβλεψη της ανταπόκρισης και όχι θεραπευτική σύσταση. Ο υπολογιστής δεν εκτιμά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο ούτε καθορίζει ποιος στόχος είναι κατάλληλος για κάθε ασθενή. Πάντα να λαμβάνεται υπόψιν και η συμμόρφωση ή μη του ασθενούς στην αγωγή.

Πώς γίνονται οι υπολογισμοί

Η λογική του εργαλείου βασίζεται σε ενδεικτικές μειώσεις LDL-C που έχουν αναφερθεί σε μελέτες αποτελεσματικότητας και σε κατηγορίες έντασης στατινών των ευρωπαϊκών και ελληνικών οδηγιών. Οι αριθμητικές τιμές του υπολογιστή είναι παραδοχές μοντέλου και δεν πρέπει να εκλαμβάνονται ως βεβαιωμένη ατομική ανταπόκριση.

1. Στατίνη και δόση

Οι κατηγορίες έντασης που περιγράφονται στις οδηγίες της Ελληνικής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης συνοψίζονται ενδεικτικά ως εξής:

Ένταση	Ενδεικτικά σχήματα	Αναμενόμενη μείωση LDL-C
Υψηλή	Ατορβαστατίνη 40–80 mg, ροσουβαστατίνη 20–40 mg	≥50%
Μέτρια	Ατορβαστατίνη 10–30 mg, ροσουβαστατίνη 5–10 mg, σιμβαστατίνη 20–40 mg, πραβαστατίνη 40 mg, λοβαστατίνη 40 mg, φλουβαστατίνη XL 80 mg, πιταβαστατίνη 2–4 mg	περίπου 30–50%
Χαμηλή	Σιμβαστατίνη 10 mg, πραβαστατίνη 20 mg, λοβαστατίνη 20 mg, φλουβαστατίνη 40 mg, πιταβαστατίνη 1 mg	<30%

Οι κατηγορίες είναι συνοπτικές και δεν αντικαθιστούν την αξιολόγηση της πραγματικής ανταπόκρισης του ασθενούς. Ο υπολογιστής περιλαμβάνει τις παρακάτω επιμέρους προσεγγιστικές μειώσεις ανά δόση:

Στατίνη	Δόση	Ενδεικτική μείωση που χρησιμοποιεί το μοντέλο
Ατορβαστατίνη	10 / 20 / 40 / 80 mg	37% / 43% / 50% / 55%
Ροσουβαστατίνη	5 / 10 / 20 / 40 mg	38% / 43% / 50% / 55%
Σιμβαστατίνη	10 / 20 / 40 mg	27% / 32% / 37%
Πραβαστατίνη	20 / 40 mg	24% / 29%
Πιταβαστατίνη	1 / 2 / 4 mg	31% / 39% / 45%
Φλουβαστατίνη	40 mg / 80 mg XL	25% / 36%

Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν παραμέτρους του υπολογιστικού μοντέλου και όχι εγγύηση για συγκεκριμένο ασθενή. Η πραγματική μείωση εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την αρχική LDL-C, την προσήλωση στη θεραπεία, την ανοχή, αλληλεπιδράσεις και ατομικούς βιολογικούς παράγοντες.

Κανόνας του 6%: Κατά μέσο όρο, ο διπλασιασμός της δόσης μιας στατίνης προσφέρει σχετικά μικρή πρόσθετη μείωση της LDL-C — συχνά αναφέρονται περίπου 6 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες μείωσης — και όχι διπλασιασμό της συνολικής επίδρασης. Πρόκειται για γενικό κανόνα και όχι ακριβή υπολογισμό για κάθε φάρμακο ή δόση.

2. Προσθήκη εζετιμίμπης

Η εζετιμίμπη αναστέλλει την εντερική απορρόφηση χοληστερόλης μέσω του NPC1L1. Σε μελέτες, η προσθήκη της σε στατίνη έχει επιφέρει πρόσθετη μείωση της LDL-C, συχνά περίπου 20–25%, σε σχέση με την τιμή που έχει επιτευχθεί με τη στατίνη μόνο. Το εύρος διαφέρει ανάλογα με τη στατίνη, τη δόση και τον πληθυσμό της μελέτης.

Για να παραμείνει απλό, το συγκεκριμένο μοντέλο εφαρμόζει εύρος 20–25% πρόσθετης σχετικής μείωσης όταν είναι επιλεγμένη η εζετιμίμπη. Αυτή είναι απλοποιητική παραδοχή και μπορεί να υπερεκτιμά την πρόσθετη επίδραση σε ορισμένα σχήματα, ιδίως όταν χρησιμοποιείται ήδη στατίνη υψηλής έντασης. Για τον λόγο αυτό το αποτέλεσμα εμφανίζεται ως εκτίμηση και όχι ως βέβαιη τιμή.

3. Εκτίμηση της LDL-C πριν από την τρέχουσα αγωγή

Όταν η καταχωρισμένη LDL-C έχει μετρηθεί ενώ ο ασθενής λαμβάνει αγωγή, ο υπολογιστής εκτιμά πρώτα μια θεωρητική τιμή LDL-C χωρίς αγωγή, αναστρέφοντας μαθηματικά τις μέσες μειώσεις που αντιστοιχούν στη δηλωμένη θεραπεία.

Με απλοποιημένη σημειογραφία:

• Μόνο στατίνη: LDL-C χωρίς αγωγή ≈ μετρημένη LDL-C ÷ (1 − εκτιμώμενη μείωση από στατίνη).
• Στατίνη και εζετιμίμπη: LDL-C χωρίς αγωγή ≈ μετρημένη LDL-C ÷ [(1 − εκτιμώμενη μείωση από στατίνη) × 0,775].
• Μόνο εζετιμίμπη: LDL-C χωρίς αγωγή ≈ μετρημένη LDL-C ÷ 0,775.

Ο συντελεστής 0,775 αντιστοιχεί σε παραδοχή μέσης σχετικής μείωσης 22,5% από την εζετιμίμπη. Στη συνέχεια, η εκτιμώμενη μη θεραπευμένη τιμή χρησιμοποιείται για να υπολογιστεί η LDL-C με το υποθετικό σχήμα που έχει επιλεγεί στην προσομοίωση. Η αναδρομική αναγωγή έχει σημαντική αβεβαιότητα: η υπολογισμένη τιμή χωρίς αγωγή είναι θεωρητική και όχι μετρημένη.

4. Σύγκριση με τον στόχο

Το εργαλείο συγκρίνει την εκτιμώμενη LDL-C με το όριο που επιλέχθηκε. Αν δεν επιλεγεί συγκεκριμένος στόχος, εμφανίζονται οι τέσσερις τιμές αναφοράς που χρησιμοποιούνται στις ευρωπαϊκές οδηγίες: <116, <100, <70 και <55 mg/dL. Η ένδειξη επίτευξης ή μη επίτευξης στόχου αφορά μόνο το αριθμητικό αποτέλεσμα του μοντέλου και δεν αποτελεί σύσταση έναρξης, διακοπής ή εντατικοποίησης φαρμακευτικής αγωγής.

---

Θεραπευτικοί στόχοι LDL-C ανά επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου

Στις οδηγίες ESC/EAS, ο στόχος LDL-C εξαρτάται από το συνολικό επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου και το κλινικό ιστορικό. Η επικαιροποίηση ESC/EAS του 2025 διατήρησε τους στόχους LDL-C των οδηγιών του 2019.

Επίπεδο καρδιαγγειακού κινδύνου	Θεραπευτικός στόχος LDL-C	Πρόσθετη απαίτηση
Πολύ υψηλός κίνδυνος	<55 mg/dL (<1,4 mmol/L)	Μείωση ≥50% από την αρχική τιμή
Υψηλός κίνδυνος	<70 mg/dL (<1,8 mmol/L)	Μείωση ≥50% από την αρχική τιμή
Μέτριος κίνδυνος	<100 mg/dL (<2,6 mmol/L)	Επίτευξη του επιπέδου-στόχου
Χαμηλός κίνδυνος	<116 mg/dL (<3,0 mmol/L)	Σημείο αναφοράς σύμφωνα με τις οδηγίες

Οι τιμές αυτές δεν αντιστοιχίζονται αυτόματα σε κάθε χρήστη με βάση μόνο την LDL-C. Η κατηγορία κινδύνου προσδιορίζεται κλινικά, λαμβάνοντας υπόψη, μεταξύ άλλων, γνωστή αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο, διαβήτη, νεφρική λειτουργία, ηλικία, οικογενή υπερχοληστερολαιμία και τους κατάλληλους αλγορίθμους εκτίμησης κινδύνου, όπως SCORE2/SCORE2-OP όπου ενδείκνυται.

Κλινικές επισημάνσεις και περιορισμοί

• Ατομική μεταβλητότητα: Οι μειώσεις αποτελούν μέσους όρους. Η βιολογική ανταπόκριση κάθε ατόμου μπορεί να διαφέρει.
• Ακρίβεια της αρχικής τιμής: Όταν η LDL-C είναι ήδη υπό αγωγή, η αναγωγή σε μη θεραπευμένη τιμή δεν είναι ισοδύναμη με πραγματική εργαστηριακή μέτρηση και μπορεί να αποκλίνει σημαντικά.
• Ασφάλεια και καταλληλότητα: Η επιλογή στατίνης και δόσης εξαρτάται από ηλικία, συνολικό κίνδυνο, νεφρική και ηπατική λειτουργία, πιθανές αλληλεπιδράσεις, ανοχή, κύηση/θηλασμό όπου σχετικό και το ιστορικό του ασθενούς.
• Παρακολούθηση: Η ανταπόκριση και η ανοχή αξιολογούνται με κλινική επανεκτίμηση και κατάλληλο εργαστηριακό έλεγχο μετά την έναρξη ή αλλαγή θεραπείας, σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες.
• Ιατρική απόφαση: Το εργαλείο παρέχεται αποκλειστικά για εκπαιδευτική ενημέρωση και υποστήριξη κλινικής συζήτησης. Η έναρξη, αλλαγή ή διακοπή θεραπείας αποφασίζεται από τον θεράποντα ιατρό.

Τεκμηρίωση και πηγές

1. ESC/EAS — 2025 Focused Update of the 2019 Guidelines for the management of dyslipidaemias. Οι θεραπευτικοί στόχοι LDL-C ανά κατηγορία κινδύνου παραμένουν εκείνοι των οδηγιών του 2019. Επίσημη σελίδα οδηγιών ESC · Δημοσίευση στο European Heart Journal.
2. Ελληνική Εταιρεία Αθηροσκλήρωσης — Executive summary of the guidelines for diagnosis and treatment of dyslipidemias (2023). Περιλαμβάνει στόχους LDL-C, ένταση στατινών και θεραπευτικές συστάσεις. Πλήρες άρθρο στο PubMed Central.
3. Ezetimibe add-on to statin — μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων μελετών. Η μετα-ανάλυση αναφέρει μέση πρόσθετη μείωση LDL-C περίπου 23,6% έναντι στατίνης μόνης στους πληθυσμούς που εξετάστηκαν. PubMed.
4. Εζετιμίμπη μαζί με στατίνη υψηλής έντασης — μετα-ανάλυση. Η πρόσθετη μείωση ήταν μικρότερη στο συγκεκριμένο σύνολο μελετών, στοιχείο που υπογραμμίζει ότι ένα ενιαίο ποσοστό δεν περιγράφει όλες τις θεραπευτικές συνθήκες. PubMed.

Σχετικά εργαλεία

• Υπολογισμός καρδιαγγειακού κινδύνου SCORE2 & SCORE2-Diabetes
• Υπολογισμός HellenicSCORE II+
• Υπολογισμός LDL (Friedewald) & διορθωμένου ασβεστίου